۳ ابزار فشار ترامپ بر ایران در مذاکرات

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان اعلام کرد، دور پنجم مذاکرات ایران و آمریکا روز جمعه در رم برگزار شد. در همین حال شبکه سی.ان.ان به نقل از مقام های آگاه آمریکایی ادعا کرد، اطلاعات جدیدی که به وسیله آمریکا به دست آمده است، نشان می‌دهد رژیم صهیونیستی در حال آماده شدن برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران است.

گرچه این شبکه به نقل از مقام های رسمی اعلام کرد چنین حمله‌ای، انحراف آشکار از سیاست دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا خواهد بود، اما تحولات سریع در مذاکرات بر سر پرونده هسته‌ای ایران نشان می‌دهد آمریکایی‌ها از سه مسیر برای اعمال فشار بر ایران در مذاکرات هسته‌ای استفاده می‌کنند:

در مذاکراتی که ۱۶ می در استانبول برگزار شد، کشورهای اروپایی تهدید کردند مکانیسم ماشه را فعال می کنند و تحریم‌ها را افزایش خواهند داد

۱- مسیر آمریکایی: فشار حداکثری، تهدید و مشوق‌های مشروط

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا پس از روی کار آمدن، از فعال شدن مجدد سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران خبر داد تا این کشور را مجبور به امتیازدهی در زمینه برنامه هسته‌ای خود و آمدن پای میز مذاکره کند.

با وجود اظهارات مکرر ترامپ درباره باورش به امکان دستیابی به توافق خوب با ایران، وی تهدید کرده است در صورت پایبند نبودن ایران به مفاد توافق یا به بن‌بست رسیدن مذاکرات، با عواقب وخیم و استفاده از نیروی نظامی مواجه خواهد شد. در حالی که مذاکرات میان دو طرف در جریان است، وزارت خزانه‌داری آمریکا همزمان تحریم‌های جدیدی را علیه صادرات نفت و بخش مالی ایران با هدف خشکاندن منابع درآمد تهران اعمال می‌کند.

۲- مسیر رژیم صهیونیستی: تهدید نظامی

گرچه ترامپ با مذاکره غیرمستقیم هسته ای با ایران، نتانیاهو را غافلگیر کرد، اما آمریکایی‌ها از تهدیدهای رژیم صهیونیستی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران سود می‌برند.

ترامپ گفت، در حال حاضر طرفدار اقدام نظامی نیست، اما به طور کامل مانع اقدام نظامی صهیونیست‌ها علیه ایران نشده است. وی عنوان کرد، صهیونیست‌ها فعلاً این کار را به تنهایی انجام خواهند داد، اما تهدید کرد اگر مذاکرات به شکست منجر شود، آمریکایی‌ها در چنین حملاتی به رژیم صهیونیستی خواهند پیوست.

۳- مسیر اروپایی: تهدید مکانیسم ماشه

اصطلاح «اسنپ‌بک پلاس» در چارچوب تهدیدهای سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس (E3)  پدیدار شد که در آن اعلام کردند، می‌خواهند با ایران مذاکره کنند و به توافق دست یابند، در غیر این صورت نه تنها تحریم‌های سازمان ملل متحد را به وسیله «اسنپ‌بک» (مکانیسم ماشه) دوباره اعمال می‌کنند، بلکه تحریم‌های بیشتری را نیز علیه ایران اعمال خواهند کرد.

مکانیسم ماشه چیست؟

بندی در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که در توافق هسته‌ای (برجام) گنجانده شده وجود دارد که به هر یک از کشورهای عضو توافق اجازه می‌دهد در صورت پایبند نبودن ایران به توافق، تحریم‌های قبلی سازمان ملل متحد را علیه این کشور بار دیگر اعمال کنند.

کشورهای اروپایی از تهدید مکانیسم ماشه و «اسنپ بک پلاس» برای دستیابی به دو هدف استفاده می‌کنند؛ فشار بر ایران و وادار کردن آن به دادن امتیازات قابل توجه به آمریکایی‌ها و نیز تثبیت نقش خود در روند مذاکرات

به محض فعال شدن این سازوکار، تمام تحریم‌های لغو شده ذیل توافق، ازجمله تحریم‌های مربوط به برنامه هسته‌ای و توسعه موشک‌های بالستیک، بازگردانده خواهند شد. این سازوکار ۱۸ اکتبر منقضی می‌شود.

در مذاکراتی که ۱۶ می در استانبول برگزار شد، کشورهای اروپایی تهدید کردند مکانیسم ماشه را فعال می کنند و تحریم‌ها را افزایش خواهند داد. آنها همچنین تهدید کردند، مکانیسم ماشه را علیه ایران فعال، تحریم‌های گسترده‌تری علیه تهران اعمال خواهند کرد و بر لزوم گنجاندن بند «اسنپ بک پلاس» در متن توافقی که میان ایران و آمریکایی‌ها در حال مذاکره است، تأکید کردند.

بنابراین، آمریکایی‌ها از سه مسیر موازی برای فشار بر ایران سود می‌برند. رژیم صهیونیستی می‌خواهد شرایط سختی را به ایران تحمیل کند و تمام منابع قدرت آن را از بین ببرد. کشورهای اروپایی از تهدید مکانیسم ماشه و «اسنپ بک پلاس» برای دستیابی به دو هدف استفاده می‌کنند؛ فشار بر ایران و وادار کردن آن به دادن امتیازات قابل توجه به آمریکایی‌ها و نیز تثبیت نقش خود در روند مذاکرات.

با توجه به اقدامات کشورهای اروپایی و رژیم صهیونیستی، هر دو نقشی حمایتی و مکمل نقش آمریکا ایفا و به وسیله تهدید یا افزودن پیامدهای حقوقی چندجانبه، موضع مذاکره‌ای واشنگتن را تقویت می‌کنند. در نتیجه، آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها به وسیله کانال‌های موازی، اما با دستور کار مشترک، برای اعمال حداکثر فشار بر ایران در تلاش هستند.